Wtta vrijgesteld als zzp'er zonder broker
De Wtta is er voor brokers en uitleners. Werk je als zzp'er rechtstreeks voor je opdrachtgever, bepaal je zelf hoe je je werk doet en ben je zelf ook geen broker? Dan heb jij niets met de Wtta te maken. En je opdrachtgever ook niet.
Kort gezegd
- Zzp = geen brokerZuivere zzp betekent rechtstreeks werken voor je opdrachtgever.
- Geen broker = geen toezichtEr is niemand die jou uitleent, dus ook geen inlener die toezicht houdt.
- Geen toezicht = geen WttaDe Wtta gaat alleen over uitlenen onder leiding en toezicht van een inlener.
Wat is de Wtta?
Wtta staat voor Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten. De wet gaat in op 1 januari 2027 en vult de bestaande Waadi aan met een toelatingsstelsel.
Het doel is helder. Malafide uitleners moeten van de markt. Wie arbeidskrachten aan een ander uitleent, moet straks aantonen dat hij betrouwbaar is. Met een inspectie, een VOG en een waarborgsom.
Voor wie geldt de Wtta?
Voor partijen die arbeidskrachten ter beschikking stellen aan een derde. Denk aan:
- uitzendbureaus
- detacheerders
- payrollbedrijven
- brokers en bureaus die zzp'ers doorlenen aan opdrachtgevers
Merk je iets op? De zzp'er die rechtstreeks voor zijn opdrachtgever werkt, staat niet in dat rijtje.
Waarom Wtta-vrijgesteld gewoon legaal is
Er is geen trucje. Geen constructie. Het volgt rechtstreeks uit hoe de wet werkt.
De Wtta draait om terbeschikkingstelling. Daar heb je altijd drie partijen voor nodig: iemand die uitleent, iemand die het werk doet en iemand die inleent. Sluit jij als zzp'er de opdracht rechtstreeks met je opdrachtgever, zonder broker ertussen? Dan zijn er maar twee partijen. Er valt niets uit te lenen.
Zelf het werk doen is niet genoeg
Werk je via een uitzendbureau of broker, dan doe je het werk ook zelf. Toch valt die situatie onder de Wtta, omdat die partij jou uitleent aan de opdrachtgever. Het verschil zit in de broker, niet in wie het werk doet.
Het draait om de uitlener, niet om de aanwijzingen van je opdrachtgever
Bij de Wtta hoor je vaak de term "leiding en toezicht". Dat gaat over de inlener die het werk aanstuurt van iemand die door een ander is uitgeleend. Zonder uitlener is er geen inlener. Ook als je opdrachtgever een planning geeft of afspraken maakt over het resultaat, maakt dat van een rechtstreekse opdracht nog geen uitlening.
Waarom het logisch is
De wet wil voorkomen dat mensen worden uitgebuit door partijen die ze doorlenen. Een zelfstandige die rechtstreeks zijn eigen opdracht doet, wordt door niemand doorgeleend. Er is dus ook niets om tegen te beschermen. Een toelatingsplicht voor jou zou net zo vreemd zijn als een rijbewijs-check voor iemand die loopt.
Daarom noemen we het vrijgesteld. Technisch zou je zeggen: je valt buiten het toelatingsstelsel. Voor jou komt het op hetzelfde neer.
Geitenpaadje of echte zelfstandigheid?
De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt waarschuwt dat malafide bureaus al zoeken naar geitenpaadjes om onder de Wtta uit te komen. Werkgeverschap en facturering bij een andere partij onderbrengen en zelf alleen nog "bemiddelen", bijvoorbeeld. Dat die routes worden gesloten, is terecht.
Alleen lijkt zo'n geitenpaadje op papier op een gewone zzp-samenwerking. Daarom is het belangrijk om het verschil scherp te hebben. Een geitenpaadje verplaatst een etiket. Echte zelfstandigheid is een andere manier van werken. Je ziet het verschil niet aan het contract, maar aan wie de touwtjes in handen heeft.
| Geitenpaadje | Echte zelfstandigheid | |
|---|---|---|
| Wie stuurt het werk | De opdrachtgever, net als voorheen | De zzp'er zelf |
| Wie bepaalt het tarief | Het bureau, met marge erop | De zzp'er, rechtstreeks met de opdrachtgever |
| Wat verandert er voor de werkende | Niets, alleen de papieren | Eigen ondernemerschap en eigen risico |
| Rol van een tussenpartij | Verdient aan elk uur | Geen, of alleen administratief zonder marge op uren |
| Doel | Onder de wet uitkomen | Rechtstreeks samenwerken |
Een uitzendbureau dat zijn uitzendkrachten van de ene op de andere dag zzp'er noemt, maakt van hen geen ondernemers. En wie in de praktijk werkt als werknemer, is schijnzelfstandig. Ook dat blijft gewoon zo.
Waarom echte zzp het alternatief is
De misstanden waar de Wtta zich op richt, ontstaan in de tussenlaag. Bij partijen die verdienen aan het verschil tussen wat de opdrachtgever betaalt en wat de werkende krijgt. Hoe meer lagen, hoe meer ruimte voor misbruik.
Echte zzp haalt die laag weg. Opdrachtgever en zzp'er maken rechtstreeks afspraken over werk en tarief. Er zit niemand tussen die uren doorverkoopt, en dus ook niemand die een geitenpaadje nodig heeft. Echte zelfstandigheid valt buiten de Wtta. Niet als ontsnappingsroute, maar omdat er niets uit te lenen valt.
Het blijft wel opletten hoe de geitenpaadjes straks worden gesloten. Toetsen NAU, Belastingdienst en Arbeidsinspectie op de vorm, dus wie factureert of wie formeel werkgever is, dan raakt dat ook eerlijke zzp-samenwerking. De Wtta zelf wijst de goede weg: kijk naar de praktijk, niet naar het etiket.
Wanneer ben je als zzp'er Wtta-vrijgesteld?
Twee dingen moeten kloppen.
Je werkt zonder broker. De overeenkomst loopt rechtstreeks tussen jou en je opdrachtgever, en je bepaalt zelf hoe je je werk doet.
Je bent zelf ook geen broker. Je leent niemand uit. Ook jezelf niet via een eigen werk-bv, en je zet geen andere zzp'ers in op jouw opdracht.
Wanneer geldt de Wtta wél?
- Je werkt via een uitzendbureau of broker. Ook als je het werk zelf doet. De broker heeft een toelating nodig en je opdrachtgever mag vanaf 2028 alleen bij een toegelaten uitlener inlenen.
- Je werkt via een eigen werk-bv. Houdt de opdrachtgever leiding en toezicht, dan kan je bv gezien worden als uitlener van jou.
- Je zet andere zzp'ers in op jouw opdracht. Dan ben jij de partij die uitleent.
Twijfel je? Doe de check op toelatinguitleenmarkt.nl.
Zo stel je je opdrachtgever gerust
Wiens zorg is de Wtta eigenlijk?
En werk je zonder broker? Dan is de Wtta ook niet meer de zorg van je opdrachtgever. Hij is dan namelijk geen inlener, maar gewoon opdrachtgever.
Brokers onder een vergrootglas
Vanaf 1 januari 2028 mag een inlener alleen nog inlenen bij een toegelaten uitlener. Doet hij dat niet, dan riskeert hij zelf een boete. Brokers liggen dus terecht onder een vergrootglas. En ze worden duurder: inspecties, keurmerk en waarborgsom komen ergens in het uurtarief terecht.
Huurt je opdrachtgever jou rechtstreeks in? Dan is er geen uitlener. Alle zorgen rond de Wtta gaan over brokers. Bij jou zijn ze niet van toepassing.
Drie vragen voor de twijfelende opdrachtgever
- Bepaalt de zzp'er zelf hoe het werk wordt uitgevoerd?
- Zijn tarief en voorwaarden rechtstreeks met de zzp'er afgesproken?
- Verdient er een partij aan elk gewerkt uur zonder zelf verantwoordelijkheid te dragen?
Twee keer ja en één keer nee? Dan is het geen geitenpaadje en heeft je opdrachtgever geen Wtta-gedoe.
Tekst om door te sturen
Je hebt misschien vragen over de Wtta, de nieuwe wet voor uitleners die op 1 januari 2027 ingaat. Goed om te weten: die wet geldt voor uitzendbureaus, detacheerders en brokers. Wij werken rechtstreeks samen, zonder partij ertussen, en ik leen niemand uit. Daarmee valt onze samenwerking niet onder de Wtta en loop jij geen risico op een inleenboete. Meer uitleg vind je op wttavrijgesteld.nl.
Tijdlijn van de Wtta
- Bestaande uitleners melden zich aan voor de overgangsregeling.
- De Wtta en het toelatingsstelsel gaan in.
- Uitleners vragen hun toelating aan.
- Uitleen- en inleenverbod. De Arbeidsinspectie handhaaft.
Voor de zzp'er die zonder broker werkt, verandert er op geen van deze data iets.
Veelgestelde vragen over de Wtta en zzp'ers
Geldt de Wtta voor zzp'ers?
Niet als je zonder broker werkt en zelf ook geen broker bent. De Wtta geldt voor partijen die arbeidskrachten ter beschikking stellen aan een ander.
Valt een zzp'er via een uitzendbureau of broker onder de Wtta?
Ja, die situatie valt eronder, ook als je het werk zelf doet. Het uitzendbureau of de broker heeft een toelating nodig.
Moet ik als zzp'er een Wtta-toelating aanvragen?
Nee, zolang je niemand uitleent. Werk je via een eigen werk-bv of zet je andere zzp'ers in, check dan je situatie via toelatinguitleenmarkt.nl.
Wanneer gaat de Wtta in?
Op 1 januari 2027. Vanaf 1 januari 2028 gelden het uitleen- en inleenverbod en handhaaft de Arbeidsinspectie.
Loopt mijn opdrachtgever risico onder de Wtta als hij mij rechtstreeks inhuurt?
Nee. Bij een rechtstreekse opdracht zit er geen uitlener tussen. Het inleenverbod speelt dan niet.
De voordelen van een broker, maar dan zonder broker ertussen
Waarom werken zzp'ers eigenlijk via een broker? Stel jezelf eerlijk de vraag.
Is het omdat je geen acquisitie wilt doen? Omdat je zekerheid van werk zoekt, week in week uit? Dan ben je eigenlijk geen zzp'er. Ondernemen is ook zelf je klanten vinden en zelf het risico dragen.
Is het omdat je de administratie graag uit handen geeft? Heel begrijpelijk. Niemand is zzp'er geworden voor het papierwerk. Alleen heb je daar geen broker voor nodig. Er zijn administratieve oplossingen, voor opdrachtgever én opdrachtnemer:
Blijf eenvoudig weg van het Wtta-gedoe met zuivere zzp-inzet.
Bronnen
- Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (toelatinguitleenmarkt.nl)
- Ondernemersplein: uitzendbureaus moeten gecertificeerd zijn
- Accountant.nl: aanmeldperiode overgangsregeling Wtta gestart
- ABU: praktische gids Klaar voor de Wtta (pdf)
- Freelance.nl: Wtta en zzp'ers
- ZZP Nederland: Wtta en zzp'ers
- ZZP Nederland: check of de Wtta voor je geldt
- SRA: gefaseerde inwerkingtreding Wtta